- Blog - Brussel

JES Brussel blogt...

27/03
blogfoto

Aan de slag met NEET's: 'We vertrekken vanuit de sterktes van elke jongere'

Al anderhalf jaar coachen Emke, Iebel en Dorien binnen ons Brussels NXT-project jongeren die geen opleiding, stage of job hebben ('NEET’s'). Dankzij hun laagdrempelige aanpak slagen ze erin jongeren te bereiken die de aansluiting met de arbeidsmarkt dreigen te verliezen. Tijd voor een gesprek!

Dag NXT-ers. Leg eens uit wat jullie precies doen.
Emke: Iebel en ik begeleiden van NEET-jongeren (NEET: Neither in Employment Education or Training). Dus jongeren die niet naar school gaan, niet aan het werk zijn of geen stage volgen. Jongeren die op zoek zijn naar een job, stage of opleiding en iemand zoeken die hen daarbij kan begeleiden.


“Het lijkt alsof er met de term NEET een nieuwe doelgroep is benoemd, maar de NEET-jongeren bestaan natuurlijk al veel langer. Het is echter goed dat de term er is, om ons werk af te bakenen.“
Dorien Podevijn


Dorien: Ik werk als projectverantwoordelijke voor NXT. Het project kadert binnen het Europese Youth Guarantee, dat projecten financiert rond jeugdwerkloosheid in verschillende Europese grootsteden. Het lijkt alsof er met de term NEET een nieuwe doelgroep is benoemd, maar de NEET-jongeren bestaan natuurlijk al veel langer. Het zijn jongeren die tussen de mazen van het net glippen en die omwille van vaak negatieve ervaringen de aansluiting met de arbeidsmarkt dreigen te verliezen. Bij JES werken we al jaren met deze doelgroep. Het is echter goed dat de term er is, om ons werk af te bakenen.

Een deur die altijd open staat

Hoe gaat zo’n begeleiding dan precies in zijn werk? Waarin verschilt jullie job met die van een Actiris- of VDAB-consulent?
Emke: Het verschil zit er hem in dat we meer tijd hebben dan de doorsnee, klassieke consulent. We kunnen jongeren ook in een meer informeel kader ontvangen en begeleiden.

Iebel: We werken ook veel ruimer. We leggen niet altijd onmiddellijk de focus op werk, maar we nemen ook de tijd om bijvoorbeeld bepaalde welzijnsproblemen op te lossen. Het informele uit zich bij ons ook in het minder verplichtende karakter van onze aanpak. Als jongeren bijvoorbeeld niet kunnen komen, dan maken we gewoon een nieuwe afspraak. Onze aanpak lijkt op het eerste gezicht redelijk vrijblijvend, maar doordat we losser te werk gaan, blijven de jongeren wel komen.

Emke: Dat klopt. We proberen hen niet het gevoel te geven dat het moet. Ze mogen fouten maken en ze mogen eens niet komen. Dat vormt voor ons an sich geen probleem. Die manier van werken werpt wel haar vruchten af, denk ik.

Jullie geven aan dat tijd voor jullie belangrijk is. Ik kan me inbeelden dat je als begeleider ook wel gebonden bent aan het behalen van een resultaat. Hoe gaan jullie daarmee om?
Emke: We gebruiken de FIND-MIND-BIND-methodiek. We zijn dus inderdaad verbonden aan een begeleidingsproces dat volgens drie verschillende fases verloopt. Het is belangrijk om voldoende tijd te steken in de MIND-fase, die een oriëntatiefase is. Vuistregel daarbij is niet te snel tot een resultaat te willen komen. Het is goed tijd te nemen om een goed plan uit te dokteren en alle stappen in kaart te brengen die jongeren willen ondernemen gedurende het begeleidingsproces.


"We gaan allereerst uit van wat de jongere wil, wat die zelf aanvoelt. Iets opleggen aan een jongere werkt niet."
Iebel Devos


Iebel: We gaan allereerst uit van wat de jongere wil, wat die zelf aanvoelt. Iets opleggen aan een jongere werkt niet. Dan gaat hij niet meer komen en gaat zijn motivatie achteruit.

Emke: Er zijn jongeren die wel al weten wat ze willen, maar heel veel jongeren hebben inderdaad geen idee van wat ze willen en dan nemen we onze tijd om grondig aan beroepsoriëntatie te doen. Dat kan op verschillende manieren: beroepenfilmpjes kijken, beroepenfiches doornemen, oefeningen... Er bestaan heel wat online tools om dit te doen.

Iebel: We kijken ook naar welke competenties ze al hebben ontwikkeld. Naar wat ze op school deden, bijvoorbeeld. We maken lijstjes van wat ze graag doen, wat ze niet graag doen, welke competenties ze thuis gebruiken, wat ze graag doen in hun vrije tijd. We vertrekken echt vanuit de sterkte van de jongeren.

Emke: We praten ook gewoon veel en denken samen na.

Dorien: Geduld is alles. Je moet heel veel geduld hebben. Je moet veel kansen geven. Soms wil je er de brui aan geven: als een jongere niet komt opdagen of als een jongere niet goed samenwerkt. Maar net dan moet je nog een kans geven. En nog een. En nog een.

Iebel: Eigenlijk staat de deur altijd open en doen we ze nooit dicht. Een jongere blijft altijd welkom. Ondanks alles.


"Als een jongere zich aanmeldt bij de klassieke arbeidsbemiddeling, dan wordt er een strakke timing en schema opgesteld. Bij NXT bepaalt de jongere het tempo."
Emke François


Dorien: Dat lijkt me het grootste verschil met wat andere instanties kunnen aanbieden.
Daarbij komt dat we naar de jongere kijken als een geheel. Dat is een meerwaarde. We focussen ons niet enkel op het resultaat. We nemen de tijd om te kijken wat er nog ontbreekt (buiten een job, opleiding of stage) om de jongere duurzaam te lanceren. Het lukt ons niet altijd, maar het feit dat we dat willen aanbieden, maakt onze aanpak duurzamer dan wat je kan behalen achter een loket.

Emke: Als een jongere zich aanmeldt bij de klassieke arbeidsbemiddeling, dan wordt er een strakke timing en schema opgesteld. Bij NXT bepaalt de jongere het tempo. Hij stippelt zelf zijn traject uit. Niks moet. Alles mag.

Niks moet?
Dorien: Wil je een vertrouwensverband opbouwen, dan is die aanpak gewoon nodig. Het hangt er natuurlijk van af in welke mate iemand gemotiveerd is om ook maar ergens te raken. Of zich bewust is van de hulpvragen die hij stelt. Het besef dat ze een hulpvraag stellen is iets wat bij sommige jongeren maar langzaam groeit. Er zijn veel jongeren die zeggen dat ze een job zoeken, maar me overstelpen met allerlei verhalen: over hun thuissituatie, hun financiële toestand, problemen met ouders. Ze beseffen niet altijd dat ze op die manier onrechtstreeks een hulpvraag aan het formuleren zijn en dat ze me op die manier de oorzaken aanreiken die verklaren waarom de zoektocht naar werk niet zo vlot verloopt. Ik ga er niet altijd onmiddellijk op in, maar als de vragen zich herhaaldelijk stellen, dan verwijs ik door waar nodig.

Emke: Er zijn ook jongeren die niet in staat zijn om het traject volledig zelf te sturen. We zijn er dan uiteraard om hun input te gaan zoeken en er invulling aan te geven.

Gewoon luisteren

Laagdrempeligheid is alles in jullie job. Ik weet bijvoorbeeld dat jullie met jongeren communiceren via Whatsapp en Facebook, omdat dit de reactiviteit van sommige jongeren behoorlijk verhoogt. Maar hoe manifesteert die laagdrempelige aanpak zich nog?
Iebel: Ik ben elke donderdagnamiddag aanwezig in de wijk Kuregem in Anderlecht, waar ook twee van onze straathoekwerkers actief zijn. Meestal hebben jongeren vooraf een afspraak met mij gemaakt, maar er is ook de mogelijkheid om gewoon binnen te lopen. Veel jongeren hebben ook een achterdochtige houding ten aanzien van telefonisch contact. Ik initieer het contact met een jongere het liefst met een sms waarin ik me kort voorstel. Om een eerste contact te maken (als ik bijvoorbeeld de gegevens van een jongere ontvang van een straathoekwerker van JES) werkt dat stukken beter. Na mijn sms merk ik dat ze makkelijker een sms terug sturen of me bellen. De huidige generatie jongeren heeft sowieso iets meer moeite met telefonisch contact. We nemen ook grondig de tijd om die competentie te oefenen tijdens de begeleidingsessies.

Emke: Mijn communicatie verloopt ook grotendeels via sms of Facebook.

Ik neem aan dat die achterdocht die jullie zonet hebben benoemd niet enkel een achterdocht is ten aanzien van het medium telefoon, maar dat die misschien toch dieper geworteld is?
Emke: Veel jongeren die bij ons terechtkomen zijn al veelvuldig begeleid geweest door verschillende instanties, maar zonder dat er veel resultaat werd geboekt. Soms hebben ze geen zin meer om iemand nieuw toe te laten. Het vertrouwen is soms ver zoek.


"Het vertrouwen van een jongere winnen is voor ons een belangrijkere doelstelling dan het afvinken van een to do-lijst."
Iebel Devos


Iebel: Wij nemen altijd eerst de tijd om te luisteren. Andere instanties zijn genoodzaakt om een meer resultaatsgerichte aanpak te kiezen. Bij ons is het resultaat ook belangrijk, maar niet het allerbelangrijkste. Het vertrouwen van een jongere winnen is voor ons een belangrijkere doelstelling dan het afvinken van een to do-lijst: nu moet je een cv maken, zodat je over een uur je eerste sollicitatiebrief kan versturen. Dat doen we niet. We geven de jongeren het woord. Andere instanties hebben daar gewoon geen tijd voor.

Emke: We werken gewoon veel breder. Een jongere heeft bij ons het gevoel dat hij bij ons met heel zijn verhaal terecht kan. Het draait niet enkel om het vinden van een opleiding of een job. We gaan veel verder.

Iebel: Soms heeft een jongere gewoon nood om te vertellen over zijn situatie, zijn tegenslag... Dan ben ik een luisterend oor. En dat is oké, meer dan oké zelfs. Daar zijn we immers ook voor. Maar voor zo'n begeleiding kan ik niets formeel registreren.

Permanenties

Iebel sprak daarnet over haar aanwezigheid in de wijk Kuregem. Jullie zoeken de jongeren zelf op in hun vertrouwde wijk. Zitten er nog vindplaatsgerichte elementen in jullie job vervat?
Emke: We werken nauw samen met de straathoekwerkers van JES. We organiseren in drie wijken waar JES actief is permanenties. In Kuregem (Anderlecht), Maritime (Molenbeek) en aan de vijf blokken (Brussel centrum). Dit is nog in opstartfase. Het zal nog even duren voor onze aanwezigheid verankerd is in die wijken, maar er wordt aan gewerkt. De bedoeling is om daar een plek te kunnen voorzien waar jongeren terecht kunnen met hun vragen.
Andere partners zorgen ook voor vele doorverwijzingen: bijvoorbeeld het deeltijds onderwijs wanneer er jongeren uitvallen of Infor Jeunes, Actiris en onze buren vormingscentrum Foyer.

Iebel: Ook allerlei partners uit de geestelijke gezondheidszorg vinden hun weg naar NXT. Naambekendheid bij partners is belangrijk.

En mond-aan-mond reclame? Leveren de jongeren die jullie in begeleiding hebben ook zelf nieuwe kandidaten aan?
Emke: Jazeker. Heel wat jongeren brengen ons in contact met hun vrienden of familie.

De stoerheid voorbij

Jullie organiseren ook zogenaamde oriëntatieweken. Leg uit!
Emke: Er zijn twee invalshoeken. Alles hangt af van de jongeren die zich inschrijven. Het kan gaan om een week waar we jongeren meenemen (naar een locatie buiten Brussel). Bijvoorbeeld jongeren die nog geen idee hebben van welke richting ze uit willen. Dan staat de week voornamelijk in het teken van oriëntatie. Samen nadenken, het aanbod bekijken, in kaart brengen wat de sterkten en interesses van de jongere zijn. Binnenkort gaan we naar Chevetogne, naar de Ardennen. Zo’n locatie vormt een enorme meerwaarde. Er zijn er bijvoorbeeld heel wat die nog nooit naar de Ardennen, in het groen en in de bossen zijn getrokken met een groep. Dat is an sich al een interessant gegeven.


"Dankzij zo'n week en het informele kader kan je gesprekken voeren op een ander niveau. Dat maakt een zeer groot verschil."
Emke François


Iebel: Gek genoeg zie je dan eindelijk hoe ze echt zijn. Weggehaald uit hun vriendenkring kunnen ze volledig zichzelf zijn. De stoerheid voorbij. Ze hoeven geen antwoorden te geven die aan de verwachtingen voldoen. Ze zijn open en vrij. Dat schept een sterke basis voor het individueel begeleidingsproces achteraf. Er wordt een band opgebouwd.

Emke: Zo’n week maakt dat je door het informele kader ook andere gesprekken zal voeren, op een ander niveau. Dat maakt een zeer groot verschil. Het vertrouwen wordt daardoor aanzienlijk vergroot. Ik merk het verschil met jongeren met wie ik zo’n week niet heb beleefd.

Dorien: Er zijn ook oriëntatieweken waar we werken met jongeren die wel al weten wat ze willen. Als we bijvoorbeeld merken dat we heel wat jongeren begeleiden bij wie het solliciteren niet goed lukt (omdat ze niet goed weten hoe ze moeten bellen, zichzelf voorstellen), dan benutten we de oriëntatieweek vooral voor het gericht trainen van sollicitatieskills. Zwakten en sterkten in kaart brengen, nadenken over hoe je dat overbrengt aan een werkgever, wat is een realistisch salaris. We laten hen gedurende een week ook het budget beheren o.a. om eten te kopen. Op die manier levert het hen ook inzichten op over hoeveel het leven kost, zodat ze hun eerste loon niet onnodig gaan verkwisten.

Emke: De inhoud van die week wordt bepaald door de groep zelf. We laten de jongeren samenkomen vooraf om samen met hen doelstellingen te bepalen. Wat willen ze doen? Aan welke competenties willen ze werken? Wat willen ze achteraf bereiken? Zo’n week moet men niet zien als een vooraf strikt georganiseerd schema: de jongeren krijgen veel ruimte om zelf invulling te geven aan wat ze willen doen.

Vaak dank u

Wat is het mooiste compliment dat jullie ooit kregen van een jongere?
Emke: Een jongere belde me ooit op na zijn stage. Hij bedankte me voor alles. Dat vond ik zo mooi. Ik had in mijn opzicht eigenlijk niet zo veel gedaan. Maar al die kleine beetjes betekenen veel meer voor onze jongeren dan ik zelf besef.

Iebel: Vandaag nog belde ik een jongere op om hem te motiveren voor zijn sollicitatiegesprek. Om hem te zeggen dat hij het kon. Toen zei hij: “Ik ga gewoon doen alsof ik een gesprek heb met jou, lekker relax.” Uit zoiets blijkt dat een jongere zich op zijn gemak voelt bij je. Dat is geen rechtstreeks compliment, maar wel erg mooi om te horen. Jongeren bedanken me gewoon erg vaak. Ze zeggen vaak 'dank u'.


“Een jongere bedankte me voor alles. Al die kleine beetjes betekenen veel meer voor onze jongeren dan ik zelf besef.“
Emke François


Het NXT-project kadert binnen de Youth Employment Initiative en wordt mogelijk gemaakt door ESF, VDAB en Actiris. Meer weten?

Geschreven door Duchka Walraet
deel op Facebook deel op Google+ deel op Twitter

Lees ook:


2017-10-19
Nieuwe keuken van De Branderij feestelijk geopend
2017-10-09
Werkpalet zet jongeren op weg naar werk
2017-10-05
NXT: een tussentijdse balans
2017-07-26
Bedenkingen bij het goedgekeurde bijzonder bestemmingsplan Tour & Taxis
2017-05-24
Kinderen Baas
2017-05-05
Dit is hoe onze horeca-instructeur Hilde jongeren warm maakt voor keukenhygiëne en klantenservice
2017-03-28
'Investeren in meisjes is investeren in een sterkere samenleving'
2017-03-27
Aan de slag met NEET's: 'We vertrekken vanuit de sterktes van elke jongere'
2017-03-13
Het gonst in Gent
2017-03-06
Een blik in het leven van een straathoekwerker: dossier Kafka
2017-01-16
Bxl Open View: een digitaal mozaïekverhaal dat Brussel in- en uitademt
2017-01-16
''Ik zie het als mijn plicht om mijn leerlingen uit Rollegem eens te confronteren met een grootstad.''
2016-12-20
Wat wensen kinderen en jongeren voor 2017?
2016-12-08
Column: Van kleverige trappen naar het groene geitenparadijs
2016-11-22
Empowered by JES: onze tips & tricks
2016-10-25
Een sterke stad dankzij een sterk jeugdwerk
2016-10-10
Jongeren besturen zelf hun leerloopbaan dankzij SIM-ME
2016-09-26
"Brussel heeft street talent zat"
2016-09-05
1 jaar arbeidscompetentiebegeleiding voor meisjes: de balans
2016-08-26
Instructrice Sarah: “Geef jongeren het gevoel dat ze echt iets kunnen betekenen.”
2016-06-20
Empowered by JES: Pleinpatrons zorgen voor positieve impact op hun buurt
Zoeken in onze blog